Serce w życiu polityki i społeczeństwa Rzymu republikańskiego, między tymi murami narodziła i rozwinęła się wielkość Rzymu i przyszłe imperium. Wykopaliska archeologiczne ponownie odkryły go i zaprowadziły na światło z końcem XIX a początkiem XX wieku. Przeszywa go droga Via Sacra, uwieczniona w wielu dziełach literackich i teatralnych, gdzie miały miejsce triumfy generałów rzymskich odnoszących zwycięstwa w bitwach.

Głównymi budynkami Forum rzymskiego są: Kuria, siedziba Senatu rzymskiego głównego organu Republiki, odbudowana przez Diocleziano w III wieku p.n.e., przechowująca płaskorzeźby Traiano; Bazylika Emilia, wzniesiona w 170 roku p.n.e., miejsce spotkań i handlu; Łuk Settimio Severo, postawiony w 203 r.p.n.e. w pamięci zwycięstwa nad Parti; Świątynia Wespasjana i Tytusa pochodząca z I wieku p.n.e., po której zostały trzy kolumny korynckie; Świątynia Saturna, uwielbiana w czasach Republiki z IV wieku p.n.e., po której pozostało osiem kolumn; Bazylika Julia zbudowana przez Juliusza Cezara, a doprowadzona do końca przez Oktawiana Augusta, podzielona pięcioma nawami i przeznaczona na goszczenie rosnących transakcji handlowych i administracji sądowych; Świątynia Boskiego Juliusza, po której zostało dziś niewiele ruin, zbudowana przez Augusta w 29 roku p.n.e., ku pamięci Cezara, który ustanowił kult boski imperatora; Świątynia Castor i Polluks, dedykowana bliźniakom Dioscuri, bóstwom lokalnym, których kult ożywiony został w Rzymie w czasach pierwszej ekspansji w Lancjum przeciwko innym narodom latyńskim; Świątynia Vesta, z przyległą budowlą Casa delle Vestali, która przechowywała święty ogień wiecznie zapalony przez kapłanki.

Forum Rzymskie zamyka się u stóp Kapitolu ogromną Bazyliką di Massenzio, gdzie przechowywano olbrzymią statuę Costantino, po której pozostały niektóre fragmenty w korytarzu pałacu Palazzo dei Conservatori na Kapitolu; i Łuk Triumfalny Tytusa, wzniesiony w 81 roku p.n.e. dla upamiętnienia podboju Jerozolimy.